Rynek Pracy

numer 2 | 2019 (169)


Szanowni Czytelnicy,

„Punktem wyjścia analizowania kapitału ludzkiego jest przyjęcie założenia, że ludzie podejmują decyzje o swojej edukacji (...), ważąc koszty i korzyści z tym związane”1 – tak Gary S. Becker rozpoczął poświęconą kapitałowi ludzkiego część swojego wykładu noblowskiego, który wygłosił 9 grudnia 1992 r. w Sztokholmie. Przyznanie tego niezwykle prestiżowego wyróżnienia wieloletniemu profesorowi Uniwersytetu w Chicago, powszechnie uważanemu za ojca teorii kapitału ludzkiego, stanowiło ostateczne potwierdzenie roli ekonomicznego podejścia do analizy ludzkich zachowań, w tym tych związanych z edukacją, we współczesnej myśli ekonomicznej.
Pierwsze lata transformacji systemowej były okresem gwałtownych zmian zarówno po stronie kosztów, jak i korzyści z kształcenia. W efekcie doświadczyliśmy spektakularnego wzrostu popularności kształcenia na poziomie wyższym, a także zmian jego struktury. W ostatniej dekadzie stopy skolaryzacji ustabilizowały się, a nawet zaczęły spadać, a fakt posiadania wyższego wykształcenia przestał automatycznie gwarantować sukces na rynku pracy. Jednocześnie kształcenie w szkołach zawodowych po okresie znaczącego spadku popularności na nowo stało się atrakcyjną ścieżką edukacyjną dla wielu młodych ludzi. Przedmiotem zainteresowania artykułów zawartych w prezentowanym numerze kwartalnika „Rynek Pracy” są zmiany w strukturze edukacyjnej zasobów pracy w Polsce, a także związki między systemem edukacji a szeroko rozumianym sukcesem na rynku pracy. Skutkiem i jednocześnie przyczyną wyborów edukacyjnych jest to, jak kształtuje się premia z wykształcenia. Zmiany jej wysokości i zróżnicowanie są przedmiotem zainteresowania G. Grotkowskiej i S. Pastuszki w ich tekście stanowiącym przegląd badań empirycznych nad stopą zwrotu z edukacji w Polsce w ciągu ostatnich 30 lat. Coraz większą rolę w życiu zawodowym absolwentów studiów wyższych odgrywa kierunek kształcenia, ukończona uczelnia czy inne charakterystyki studiów. Zagadnienie to podjęto w artykule A. Gaik i G. Grotkowskiej na przykładzie absolwentów kierunków ekonomicznych.
W ostatnich latach pojawiły się głosy, iż w Polsce zbyt wiele osób podejmuje studia wyższe i w efekcie mamy do czynienia z tzw. przeedukowaniem. Temat ten omawia w swoim artykule J. Baran. Ostatni tekst, autorstwa S. Pastuszki, poświęcony jest determinantom zadowolenia z pracy zawodowej oraz roli wykształcenia w jego uzyskiwaniu.
Z pewnością wątki te nie wyczerpują interesujących zagadnień związanych z kształceniem i rynkiem pracy. Stanowią jednak punkt wyjścia dalszych refl eksji i dyskusji, a także kolejnych, bardziej zaawansowanych badań.

 

Gabriela Grotkowska

Wyk­sz­tałce­nie a podaż pracy w Polsce w okre­sie trans­for­ma­cji
Gabriela Grotkowska
Urszula Sztanderska
Summary:

W artykule autorki identyfikują główne mechanizmy  odpowiedzialne za zmiany podaży pracy w Polsce w ciągu ostatnich trzech dekad, dokumentując zmiany struktury podaży pracy w  przekroju poziomu wykształcenia pobierz artykuł

Czynniki społeczno-demograficzne oraz charakterystyki miejsca zatrudnienia a satysfakcja z pracy
Sylwia Pastuszka
Summary:

Autorka prezentuje badanie determinantów satysfakcji z pracy zawodowej w różnych krajach Europy, zwracając szczególną uwagę na rolę wykształcenia w kształtowaniu się zadowolenia z aktywności zawodowej. pobierz artykuł

Nadwyżka kwalifikacji w Polsce w świetle danych Badania Aktywności Ekonomicznej Ludności
Jan Baran
Summary:

Artykuł identyfikuje skalę tzw. przeedukowania w Polsce w 2015 r. na podstawie  danych Badania Aktywności Ekonomicznej Ludności (BAEL), wykorzystując metodę zrealizowanych połączeń oraz subiektywne deklaracje pracowników. pobierz artykuł

Wpływ cech szkoły wyższej na sytuację absolwentów na rynku pracy
Gabriela Grotkowska
Aleksandra Gaik
Summary:

Autorki badają, w jaki sposób prestiż ukończonej uczelni, jej własność, tryb studiów czy inne charakterystyki edukacji wpływają na wynagrodzenie, fakt posiadania pracy i czas jej poszukiwania – na przykładzie absolwentów studiów ekonomicznych. pobierz artykuł

Stopa zwrotu z edukacji w Polsce w świetle badań empirycznych
Gabriela Grotkowska
Sylwia Pastuszka
Summary:

Artykuł omawia trudności metodologiczne związane z badaniem stopy zwrotu z edukacji, a także prezentuje przegląd badań tego zjawiska w Polsce w okresie transformacji systemowej. pobierz artykuł

Automatyzacja procesów przyczyni się do powstania nowych miejsc pracy
Patrycja Miązek
Summary:

W wyniku automatyzacji procesów aż 87% firm w Polsce i tyle samo na świecie zwiększy lub utrzyma liczbę zatrudnionych w ciągu najbliższych dwóch lat. Dlaczego? Ponieważ w cyfryzacji nie chodzi o zastąpienie pracy ludzi maszynami, a o zwiększenie konkurencyjności firm. Automatyzacja to także szansa dla pracowników, by podnieść swoje kwalifikacje i zwiększyć jakość pracy. pobierz artykuł

Staż drogą do kariery
Paulina Łukaszuk
Summary:

Na konkurencyjnym rynku pracy trudno pozyskać doświadczonego specjalistę. Dlatego firmy coraz częściej podejmują współpracę z osobami bez wymaganych umiejętności, lecz z potencjałem do rozwoju i nauki. Coraz więcej pracodawców dostrzega korzyści wynikające z organizacji staży i praktyk, a wielu z nich ma już doświadczenia w tym względzie. pobierz artykuł

Co nowego w urzędach pracy Numer 2 | 2019 (169)
Redakcja
Summary:

W związku z sygnalizowanym przez pracodawców coraz większym brakiem określonych specjalistów urzędy pracy bardzo dużo uwagi poświęcają wyborom zawodowym młodzieży, która w niedalekiej przyszłości wejdzie na dynamicznie zmieniający się rynek pracy. pobierz artykuł

Co nowego na rynku pracy Numer 2 | 2019 (169)
Redakcja
Summary:

Na rynku pracy coraz więcej firm ma trudności w znalezieniu pracowników. Dlatego duże znaczenie ma zwiększająca się liczba pracujących emerytów, a także rosnące wynagrodzenia i coraz szersza paleta świadczeń dodatkowych dla pracowników. pobierz artykuł 

Obowiązujące stawki, kwoty, wskaźniki Numer 2 | 2019 (169)
Departamencie Funduszy MRPiPS
Summary:

1 marca 2019 r.
I. Zasiłki, stypendia, dodatki, świadczenia
II. Maksymalne kwoty, jakie mogą być refundowane z Funduszu Pracy pracodawcom z tytułu zatrudnienia skierowanego bezrobotnego (miesięcznie – w zł)
III. Środki na podjęcie działalności gospodarczej oraz wyposażenie stanowiska pracy dla bezrobotnego, pożyczka na sfinansowanie kosztów szkolenia oraz ryczałt z tytułu kosztów przejazdu – z Funduszu Pracy
IV. Wynagrodzenia i składki
pobierz artykuł